Türkiye’deki yaş koza üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini karşılayan Diyarbakır’ın Kulp ilçesi, kurulan entegre tesisle kalkınmanın merkezine dönüştü. İlçede yürütülen üretim bin çiftçiye gelir kapısı açarken, dokuma atölyesi bünyesinde 35 emekçiye düzenli istihdam sunuyor.
KÖY KÖY CANLI TIRTIL DAĞITILIYOR
Kırsal Ağaçlı Mahallesi’ndeki fabrikada her yıl yaklaşık 3 bin paket ipek böceği yumurtası özel kuluçkahanede çatlatılıyor. Yumurtadan çıkan canlı tırtıllar, mayıs ve haziran aylarında Diyarbakır genelindeki üretici ailelere tek tek ulaştırılıyor. Yaklaşık 45 günlük besleme sürecini tamamlayan köylüler, elde ettikleri taze kozaları satın alma garantisiyle fabrikaya teslim ediyor.
Tesisin 2014 yılından bu yana kesintisiz çalıştığını belirten Kooperatif Başkanı Mizbah Çaçan, üretim ağını anlattı. Kırsaldaki üretici sayısını açıklayan Çaçan, “Diyarbakır genelinde yaklaşık bin çiftçimiz var” dedi. Canlı tırtılların dağıtım sürecine değinen başkan, “Bu çiftçilere canlı tırtılları evlerine, köylerine kadar götürüp teslim ederiz” vurgusunu yaptı.
FABRİKADAN VİTRİNE UZANAN ZİNCİR
Depolardan alınan kozalar önce kalitesine göre ayrılıyor ve sıcak su vakumuyla yumuşatılarak otomatik makinelerde çekiliyor. Pişirme ve büküm işlemlerinin ardından doğal boyalarla renklendirilen ham iplikler, ilçe merkezindeki dokuma atölyesine gönderiliyor. Atölyede el emeğiyle dokunan şal, fular ve eşarplar doğrudan yurt içi piyasasına sunuluyor.
Üretilen iplik ve aksesuarların tamamının iç pazarda tüketildiğini belirten Kooperatif Başkanı Mizbah Çaçan, ekonomik verileri paylaştı. Tesisin ilçeye sağladığı parasal girdiye işaret eden Çaçan, “Dokumayla beraber yaklaşık 35 kişilik daimi istihdamımız mevcut” dedi. Kırsaldaki çiftçilerin kazancına dikkat çeken kooperatif başkanı, “İlçeye yıllık yaklaşık 250 milyon TL gibi bir ekonomik katkısı var” diye konuştu.
KADIN EMEKÇİLER KENDİ AYAKLARI ÜSTÜNDE
Fabrikada 16 yıldır aralıksız çalışan Ümran Efe, mesleğin kadınlara ekonomik özgürlük kazandırdığını ifade etti. Üretimin gücünü vurgulayan Efe, “Ben burada çalıştıktan sonra kendi ayaklarımın üzerinde durdum ve aile bütçeme çok güzel destekte bulundum” dedi. Kadınların üretime katılması gerektiğini söyleyen Efe, “Bir bayan kendi ayaklarının üzerinde durmalı her şekilde” ifadelerini kullandı.
Tesis bünyesinde 15 yıldır çalışan Hasibe Gülsüm de sabah saatlerinden akşama kadar yoğun mesai harcadıklarını kaydetti. Koza ayıklamadan iplik çekimine kadar çalıştıklarını anlatan Gülsüm, “Burada ip yapıyoruz, koza ayıklıyoruz” dedi. Çeşitli alanlara üretim yaptıklarını bildiren emektar işçi, “Ameliyat ipi de yapmaktayız. Kumaş ve şallar yapmaktayız” sözleriyle üretimi özetledi.
(DHA)
